Ελιά

  • Η καλλιέργεια της Ελιάς χαρακτηρίζεται δικαίως, πολιτιστικό ορόσημο στην εξέλιξη ολόκληρου του μεσογειακού πολιτισμού. Η χρησιμοποίηση του ελαιόλαδου σηματοδοτεί το πέρασμα σε ένα διαφορετικό στάδιο πολιτισμού. Χιλιάδες χρόνια η ελιά συντροφεύει τρέφει και προσφέρει το υγρό της χρυσάφι, όπως αποκαλεί ο Όμηρος το Λάδι, στους ανθρώπους της Μεσογείου.

  • Ανάμεσα στα αγαθά που είχε υποσχεθεί ο Θεός στον λαό του Ισραήλ ήταν και ο καρπός του Ελαιόδενδρου.

    Μετά τον κατακλυσμό ο Νώε έλαβε από τον θεό ένα φύλο ελιάς ,το μετάφερε ένα περιστέρι στην Κιβωτό. Ήταν το σημάδι της ευσπλαχνίας του Κυρίου προς τον άνθρωπο.

    Στην Βίβλο η ελιά αναφέρεται περισσότερες από 170 φορές.

  • Η Ελιά συμβολίζει για τους Αρχαίους Έλληνες την ειρήνη, την προστασία και την γονιμότητα. Είναι για αυτούς δένδρο και καρπός ιερός που μόνον οι θεοί θα μπορούσαν να δωρίζουν στους θνητούς. Ο Όμηρος αναφέρει στο ελαιόδεντρο δεκατέσσερις φορές (μία στην Ιλιάδα, έντεκα  στην Οδύσσεια και δύο στους ύμνους). Παράλληλα συναντάμε οχτώ φορές σε Ιλιάδα και Οδύσσεια το ελαιόλαδο.

  • Με βάση τα ευρήματα ανασκαφών της Κνωσού ο καθηγητής Α.Αναγνωστόπουλος με ανακοίνωση του στην Ακαδημία Αθηνών το 1951, υποστηρίζει πως πατρίδα της Ελιάς είναι η Ελλάδα. Τον ισχυρισμό του ενισχύει το γεγονός ότι το όνομα του καρπού είναι ελληνικό και διατηρείτε έτσι σε όλες τις γλώσσες. Αρχαιολογικές ανασκαφές στις Κυκλάδες έφεραν στο φως απολιθωμένα φύλλα ελιάς που η ηλικία τους ξεπερνά τα 50 με 60 χιλιάδες χρόνια.

  • Οι πρώτες γραπτές μαρτυρίες για την ονομασία της ελιάς στα Ελληνικά είναι τόσο παλιές όσο και η αρχαιότερη (μέχρι σήμερα) αποκρυπτογραφημένη ελληνική γραφή: χρονολογούνται στον 14° - 13° αιώνα π.Χ. και προέρχονται από τα αρχεία των μυκηναϊκών ανακτόρων της Κνωσού και της Πύλου. Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν μεγάλο αριθμό πήλινων πινακίδων σε Γραμμική Β. Μεταξύ των καταγραφών, γίνεται ιδιαίτερα συχνή αναφορά στο ελαιόδενδρο, τον ελαιόκαρπο και το ελαιόλαδο. Οι λέξεις αποδίδονται τόσο με ιδεογράμματα όσο και με συλλαβογράμματα:

  • Ιδεογράμματα

         Ελαιόδενδρο

         Ελαιόλαδο

         Ελαιόκαρπο

     

  • Συλλαβογράμματα

        e - ra - wa

         ελαία

        e - ra - wo

         έλαιον

  • Δεκαέξι διαφορετικές ποικιλίες ελιάς καταγράφονται στον Αρχαιοελληνικό χώρο. Κάποιες από αυτές σήμερα είναι άγνωστες.

  • Οι Πελοποννήσιοι διεκδικούσαν πάντα την καταγωγή της Ελιάς, όπως και η υπόλοιπη Ελλάδα άλλωστε. Πίστευαν πως η άγρια ελιά εμφανίστηκε πρώτη φορά στις όχθες του Αλφειού. Ο Πίνδαρος ισχυρίζεται ότι ο Ηρακλής καθώς επέστρεφε από την ολοκλήρωση των άθλων του έφερε μαζί του από τον Ίστρο ( Δούναβη) τη πρώτη αγριελιά την οποία και φύτεψε στην Ολυμπία. Από αυτή την ελιά κατασκευάζονταν τα στεφάνια των Ολυμπιονικών.

  • • Ο πιο γνωστός αρχαίος μύθος για την καλλιέργεια της ελιάς είναι εκείνος σύμφωνα με τον οποίο η Αθηνά φιλονίκησε με τον Ποσειδώνα, για το ποιος θα γίνει ο προστάτης της Αθήνας και θα δώσει το όνομά του στην πόλη. Στον αγώνα που έγινε μεταξύ τους στον Βράχο της Ακρόπολης, ο Ποσειδώνας χτύπησε με την τρίαινά του το βράχο κι αμέσως ανάβλυσε αλμυρό νερό που σχημάτισε μια λίμνη, γνωστή ως "Ερεχθηίδα θάλασσα". Η Αθηνά με τη σειρά της φύτεψε μια ελιά πάνω στο βράχο που ξεπετάχτηκε γεμάτη καρπό. Ήταν αυτή που κέρδισε!

  • Οι ευεργετικές ιδιότητες του λαδιού ήταν γνωστές στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, κυρίως ως προετοιμασία για συμμετοχή σε αθλητικούς αγώνες ή στη μάχη. Ο Όμηρος αναφέρεται στο λάδι με το οποίο αλείφονταν οι ήρωες του μετά το λουτρό, ο δε Πλάτωνας το θεωρεί ως «αρωγή» (βοήθεια) των πόνων. Στον Ιπποκράτειο Κώδικα υπάρχουν πάνω από 60 φαρμακευτικές χρήσεις του ελαιόλαδου. Πρωταρχική η χρήση του για δερματικές παθήσεις.

  • Άλλες εφαρμογές του ελαιόλαδου που αναφέρονται από τον Ιπποκράτη ήταν στη θεραπεία των χρόνιων πυρετών, των μικρών πληγών, των διηθημάτων, όπως οι καλόγεροι και τα αποστήματα, των ερεθισμένων ούλων, καθώς και στη διατήρηση της λευκότητας των δοντιών και ως αντίδοτο σε περιπτώσεις ελαφρών δηλητηριάσεων.

  • Το ελαιόλαδο συνοδεύει διαχρονικά τις ιερές τελετές των Ελλήνων. Αρχαίες σπονδές – Ευχέλαιο – Βάπτιση – Άγιο Μύρο. Πάντα οι θνητοί ήθελαν να μοιάζουν στους θεούς τους. Όπως η Ήρα άλειβε το κορμί της με λάδι που ήταν αρωματισμένο με βότανα και φυτά, έτσι και οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν το ελαιόλαδο για την ατομική τους καθαριότητα. Τρεις χιλιάδες λύχνοι γεμάτοι ελαιόλαδο έκαιγαν κάθε μέρα στην Αγιά Σοφιά της Κωνσταντινούπολης. Την Μεγάλη Εβδομάδα παρασκευάζεται το Άγιο μύρο στο Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης, βασικά συστατικά αγνό ελαιόλαδο και αιθέρια έλαια.

  • Το λάδι της ελιάς είναι αυτό που εξαγνίζει τα σώματα των ικετών πριν μπουν στους ναούς και τα μαντεία τους. Ο ικέτης που απλώνει λάδι στο σώμα του απολαμβάνει θεϊκής προστασίας.

  • Όλοι οι Μεσογειακοί λαοί, οι Αιγύπτιοι, οι Εβραίοι, οι Φοίνικες και οι Έλληνες εμπορεύονταν το λάδι. Η πρώτη πληροφορία σχετικά με το εμπόριο ελαιόλαδου αναφέρεται το 2500 π. Χ., στον εμπορικό κώδικα της εποχής εκείνης.

Slideshow Image 1
Slideshow Image 2
Slideshow Image 3
Slideshow Image 4
Slideshow Image 5
Slideshow Image 6
Slideshow Image 7
Slideshow Image 8